Wat is gekweekt vlees?

In de media wordt al gesproken van bioreactoren waarin duizenden kilo's consumptievlees worden gekweekt. Dit zou de uitstoot van broeikasgassen terugdringen, energie besparen en dierenleed voorkomen. Maar de wetenschap heeft nog een lange weg te gaan voordat dit scenario mogelijk is.

Het idee voor vlees dat wordt gekweekt in een laboratorium in plaats van in een stal bestaat al sinds de jaren 30. Winston Churchill sprak toen van de absurditeit van het fokken van een hele kip voor slechts een vleugel of een borst. Volgens hem zou men vijftig jaar later de losse delen opkweken in een geschikt medium.

Hoewel Churchill optimistisch was over de tijdlijn was zijn idee geen pure science fiction. De Nederlander Willem van Eelen pikte het idee later op, en bemachtigde in 1999 het patent op het kweken van vlees uit satellietcellen in een gecontroleerde omgeving. Sindsdien doen niet alleen Nederlandse universiteiten, maar ook internationale organisaties als NASA onderzoek naar de mogelijkheid om consumptievlees los van een dier te produceren.

Eind 2009 verscheen er een studie naar de status van deze manier van vleesproductie: is de technologie er al rijp voor, is het minder schadelijk voor het milieu dan de klassieke veeteelt, kan het concurreren met de bio-industrie en zal de consument het kopen?

Cultured Meat

De meeste vragen zijn grotendeels nog onbeantwoord. De technologie is nog te jong om één beste methode te kiezen voor het kweken van vlees. Daarnaast zijn de kosten gebaseerd op deskundige schattingen in plaats van ervaringen en weet het publiek nog te weinig van gekweekt consumptievlees om een goede mening te vormen.

Om al deze vragen te beantwoorden is meer onderzoeksgeld nodig. Deze industrie staat nog in haar kinderschoenen, en bij gebrek aan financiële steun bestaat het risico dat het onderzoek nooit voorbij de theoretische fase komt. Maar de beloftes voor de investeerders zijn enorm: alleen al in de Amerikaanse vleesindustrie gaat er jaarlijks 61 miljard dollar om. Zelfs met een klein percentage daarvan is de investering in het onderzoeksgeld in één klap terugverdiend. En staat de investeerder aan de wieg van één van de grootste industrieën van de 21e eeuw.

Kennislink.nl: Kweekvlees, investeren of de boot missen

Wetenschap24.nl: Dossier Kweekvlees

Wired: Fake meat, burgers grown in beakers

Study: Production of animal proteins by cell systems (PDF)